Azie
Als je vanuit Thailand naar Myanmar vliegt, dan zie je een prachtig groen land dat bezaaid is met gouden tempels.

Het goud van Myanmar: Gevangen in je eigen land

Note: Dit artikel is geschreven in 2010, nog vóórdat er verkiezingen gehouden werden. Sinds de verkiezingen is er veel veranderd in Myanmar.

Ik zal niemand afraden om naar Myanmar te gaan.
Ik zal ook niemand aanraden om er wel heen te gaan.

Het zijn dezelfde koeien als die in buurland Thailand rondlopen en het zijn dezelfde vlakke, soms kale velden. De schoonheid en de puurheid van de mensen straalt ervan af, maar daarachter ligt een gecompliceerde waarheid verborgen. Myanmar heeft aan de grenzen een gevarieerder landschap dat ik graag zou willen bezoeken, maar in die gebieden ben je als toerist niet welkom.

Op het eerste gezicht lijkt er niets aan de hand te zijn. Er is gewoon het dagelijks leven, alleen dan primitiever dan je gewend bent. In ieder nieuw land verwacht je (cultuur-)verschillen. Je verwacht dat je je moet aanpassen en doet dat vervolgens, maar iets is hier anders dan in iedere andere plaats waar ik ooit geweest ben. Het hangt in de lucht. Het is een raar onderbuikgevoel dat ik al heb sinds de dag dat ik hier aankwam.

Import

Vanwege de dictatuur en gesloten landsgrenzen wordt er nog maar weinig geïmporteerd. Zo’n twintig jaar geleden zijn er wat auto’s het land in gekomen, die nu nog steeds dienen als taxi. Als je zo’n taxi neemt moet je rekening houden met gaten in de weg, gaten in je stoel en de kans dat je je deur gedurende de hele rit vast moet houden omdat hij er anders uit valt. Ondertussen kletst de bestuurder vrolijk met je over alledaagse zaken en biedt eventueel nog een heerlijk (ahum!) stukje betelnoot aan om op te kauwen – zodat je net zo’n knalrode glimlach krijgt als hij. Aan het einde van de rit betaal je met briefgeld dat van ellende aan elkaar hangt. Een bijzondere ervaring!

Ik vind het altijd spannend om in een nieuw land te zijn. Waar moet ik heen? Zijn de mensen wel te vertrouwen? Kan ik zomaar in een taxi stappen? Word ik niet afgezet? Maar keer op keer blijkt het allemaal enorm mee te vallen. Zoals in Myanmar, waar de mensen ontzettend aardig zijn.

Pure schoonheid bij het Inle Meer

Tijdens een driedaagse trekkingtocht door een heuvelachtig landschap leren we de cultuur van Myanmar een beetje beter kennen. We slapen bij een familie die van alles verbouwt: Rijst, wortels, kool, tomaten, kruiden.. Het ziet er vredig uit en alhoewel de familie zeven dagen per week werkt, lijkt het alsof ze een goed bestaan leiden.

Koppels worden samengebracht door de ouders of door de liefde. In ieder geval wordt nooit in het openbaar enige affectie getoond (dit komt voort uit de boeddhistische cultuur, waarin je afstand doet van je aardse verlangens). Misschien komt het door het feit dat de hele familie in 1 kamer slaapt, dat mensen hier gemiddeld (maar) twee kinderen per gezin krijgen. De grote boosdoener bij kindersterfte is dengue (slaapziekte, overgebracht door muskieten, hier is geen medicatie tegen).

Ook rondom het Inle Meer is de grond zeer vruchtbaar. De bewoners daar houden nog vast aan eeuwenoude tradities. Zo zijn er vrouwen die hun nek verlengen door er iedere keer een nieuwe ring om te doen. Mannen graven stukken land af van de oever (1 meter diep en soms een kilometer lang) en drijven die naar het midden van het meer om ze daar vast te pinnen aan de bodem en zo drijvende moestuinen te creëren. En als ze gaan vissen, dan roeien ze met hun voet om de peddel heen gewikkeld, zodat ze hun handen vrij hebben om het vissersnet vast te kunnen houden.

Aan de rand van het meer ga ik naar een poppentheater, dat heel goed aangeschreven staat omdat de kunst al generaties van vader op zoon wordt doorgegeven. Ik vraag de man of hij die avond een show geeft en dat is geen probleem, al is het voor mij alléén.

Boeddhisme in Myanmar

De volgende dag pak ik de fiets en trek de wijde wereld in. Het is prachtig. Bovenop een berg vind ik een klooster. Er is niemand, maar het is een prachtige plek om even mijn dagboek bij te werken.
Na een tijdje komen de jonge monnikjes terug van hun bedelronde. Ze dragen potten vol met rijst en groenten. Nieuwsgierig komen ze om mij heen staan en kijken mee naar een boekje over de omgeving. Ik besluit ze het boekje te geven, waarna ze weglopen en even later terugkomen met een sinaasappel voor mij. Ook hebben ze zaklantaarns meegenomen en ze maken een gebaar dat ik ze moet volgen. We lopen een stukje de berg af en daar is een grot. Met de zaklantaarns aan door de grot is het net een spooktocht, maar wacht, er staan allemaal Boeddhabeelden in de nissen! Wat een mooie plek! En wat een eer dat ze mij dit laten zien. Nu zijn we pas echt vrienden 😉

Het Boeddhisme zit diepgeworteld bij de lokale bevolking. In Bagan wordt dit duidelijk: In de 11de eeuw werd het land boeddhistisch en iedereen begon als een gek tempels te bouwen. Dit resulteerde in een vlakte met 4400 tempels! Een adembenemend gezicht…

DSCF5723

Kleding Myanmar

Van de ‘gewone’ bevolking dragen zowel mannen als vrouwen een Longyi (een soort wikkelrok) en Thanaka: een aftreksel van een boomwortel dat ze op hun gezicht smeren en dienst doet als zonnebrand en als make-up. Daarnaast kauwen veel mensen op betelnoten: Een keiharde noot gemixt met tabak (ik vond het super smerig!) die hun hele mond donkerrood kleurt. Dat weerhoudt ze er echter niet van om breeduit te grijnzen; een grappig effect!

Verkiezingstijd in Myanmar

Ik kwam naar Myanmar in een belangrijke periode: De regering hield voor het eerst in 20 jaar “democratische” verkiezingen. Bovendien werd oppositieleider en idool van het volk Aung San Su Kyi na jarenlang huisarrest vrijgelaten.
Het klinkt allemaal positief, maar niets is minder waar.
Myanmar staat in de top 4 van corruptste landen op aarde en de zittende regering (het leger) is via een coup aan de macht gekomen. De ‘verkiezingen’ zijn een signaal aan de wereld, maar de resultaten lagen al lang van tevoren vast. Natúúrlijk maken de zittende generaals geen plaats voor anderen! Dat zou namelijk betekenen dat zij de rest van hun leven in de gevangenis kunnen slijten.

In de ‘toeristengebieden’ lijkt alles heel vredig en mensen willen graag (Engels) met je praten om zo meer over de rest van de wereld te weten te komen. Zelf hebben ze niet de mogelijkheid om te reizen: Niemand heeft een paspoort en wil je er één, dan moet je heel veel geld betalen.
Na een tijdje oppervlakkig met mensen gepraat te hebben, begint het te wringen. Je gaat je dan bepaalde dingen afvragen, over waarom de dingen hier zijn zoals ze zijn, en daar krijg je simpelweg geen antwoord op.
De antoorden zijn verweven met de nationale politieke omstandigheden en mensen zijn simpelweg te bang om hierover te praten: Misschien is je buurman wel een spion van de regering. En als je dan iets negatiefs zegt, dan loop je het risico opgepakt te worden…

In 2007 waren er vredige massaprotesten waarbij het leger begon te schieten en het leger deinsde er zelfs niet voor terug om op monniken te schieten.. (zie de indrukwekkende documentaire: Burma VJ).

Aung San Su Kyi

Aung San Su Kyi is de grote hoop van de inwoners van Myanmar. Zij is de dochter van de man die Myanmar (destijds Burma) onafhankelijkheid bracht van de Engelsen. Hij was een volksheld en werd vermoord. Zijn dochter is in zijn voetsporen getreden en leidt de National League for Democracy (NLD); de grootste oppositiepartij, die in de verkiezingen van 1989 85 procent van de stemmen kreeg. Ze geeft de inwoners grote hoop op een goede toekomst en die enkele keer dat de locals over haar praten, is de liefde die ze voor haar uitspreken bijna tastbaar.
Dit was reden genoeg voor de regering om haar 15 van de afgelopen 20 jaar onder huisarrest te plaatsen, steeds weer met een slechte smoes. Haar Engelse man werd in het buitenland ernstig ziek. Zij kon hem niet bezoeken, want als ze het land verlaat, dan laat de huidige regering haar niet meer toe. Hij kreeg geen visum om het land in te komen, dus hij is alléén gestorven. Ook heeft ze haar kinderen lang moeten missen.
Nu, een week na de verkiezingen, is ze vrijgelaten. Ze blijft strijden en ze trekt het hele land door om te speechen en de mensen weer hoop te geven.
Haar verhaal toont aan hoe diepgeworteld het verlangen naar vrijheid in Myanmar is.

Opleiding in Myanmar

De regering onthoudt haar bevolking onder andere kennis en rijkdom:
– Kennis: De scholing is in de handen van de regering en slecht. Ook de media wordt hevig gecontroleerd. Voor en tijdens de verkiezingen was het internet afgesloten. Na de verkiezingen kwamen wij er via internationale nieuwspagina’s op internet achter dat er rellen waren geweest en dat 10.000 mensen gevlucht waren naar Thailand, terwijl de lokale kranten hadden bericht dat de dag rustig was verlopen. De regering houdt de mensen dom, om zo opstanden te voorkomen.
– Geld: De mensen betalen 20% belasting en zien daar nooit iets van terug, behalve in de dure auto’s en wapens van de regeringsleiders.
– Vrijheid van meningsuiting: Zeg je iets verkeerds over de regering, dan kun je zomaar opgepakt worden.

Spionnen in Myanmar

Een fietser die van half Oostenrijks / half Thaise afkomst was, vertelde mij over zijn tocht. Een paar plaatsen in Myanmar zijn vrij toegankelijk voor toeristen, waaronder de grote steden en het strand. In de binnenlanden kun je als toerist praktisch niet komen, behalve per fiets! Deze reiziger had wel lef en durfde de confrontatie met de regering aan te gaan. Hij reed naar de binnenlanden van Myanmar om daar de lokale cultuur en natuur te ontdekken.
Er gaan geruchten de ronde dat militairen hier af en toe heen gaan om de mensen onder druk te zetten en hun voorraden te ‘stelen’. Het is een vorm van slavernij. De fietsende toerist mocht daar natuurlijk niets van te zien krijgen en dus werd er alles aan gedaan om hem dwars te bomen.
Het begon met een man op een brommer die keurig achter hem bleef rijden. Toen de militair eenmaal door kreeg naar welk dorp de fietser op weg was, reed hij hem voorbij naar het dorp. Toen de fietser daar aankwam, werd er gezwegen in alle talen. Alle ogen waren op één punt gericht: De man die hem zojuist voorbij gereden was.

In een café bestelde hij een drankje. Dat kon gelukkig wel. De militair (die nog steeds deed alsof hij undercover was), ging net als in een inspector-Gadget film aan een tafeltje achter een opengeslagen krant zitten. Niemand in Myanmar heeft telefooncontact, behalve de inspector, die had een portofoon: –KKKGGGGG–(praat in Myanmar taal)-“tourist”-(blablabla)-“tourist”– Oftewel, er werd uitgebreid verslag gedaan van de activiteiten van “de toerist”. Alsof hij dat niet door had!

Het schijnt dat ongeveer éénderde van de inwoners van Myanmar een spion van de regering is. Mensen kunnen hun eigen buurman of zelfs hun vrienden niet eens vertrouwen! Daarom houden ze liever hun mond.
En daar kwam dat nare gevoel dus vandaan! Als je een land bezoekt, dan wil je het leren kennen, dan wil je ervaringen uitwisselen met de inwoners, maar in Myanmar ben je simpelweg niet in staat om je mening te uiten en dat is een immens grote beperking van je vrijheid.

Geschaduwd in Yangon

Een dag voor mijn vertrek uit Myanmar was ik zelf aan de beurt. Ik ging ’s avonds even wat eten bij mijn favoriete Indiase straatstalletje. Het was al donker, maar ik had me tot nu toe geen seconde onveilig gevoeld in dit land. Tijdens het eten maakte mijn buurman, die er al zat toen ik aankwam, een praatje met me. Hij vroeg hoe ik heette, wat voor werk ik deed, et cetera. Hij stelde persoonlijke vragen, maar vertelde weinig over zichzelf. Dat vond ik best vreemd. Na een tijdje stonden hij en zijn vrouw op en gingen weg.
Eenmaal klaar met eten maakte ik nog een rondje door de stad. Er bekroop mij een vreemd gevoel dat iemand me volgde. Ik draaide me om en zag een paar meter achter mij een oude man verschrikt stilstaan. Ik besloot nog een paar meter door te lopen, dan terug de straat weer in te lopen en te kijken of de oude man zich ook zou omdraaien. En ja hoor! Hij kwam nog steeds achter me aan!
Voor het eerst voelde ik me heel ongemakkelijk. Ik maakte vaart en liep via een flinke omweg naar mijn hotel toe. In flinke pas liep ik in de zijstraat van mijn hotel, toen ik voetstappen achter me hoorde. Een jongen van mijn leeftijd kwam naast me lopen en vroeg “Are you looking for the Riverview Hotel? It’s in the next street!” en hij liep door.
Die nacht heb ik nauwelijks geslapen. Zouden ze erachter zijn gekomen dat ik journalist ben? Laten ze me morgen het land nog wel uit?

Met klamme handen stapte ik de volgende dag in de bus. “Als ik de douane maar door kom, als ik de douane maar door kom..” herhaalde ik continue in mijn hoofd.
De bus zat halfvol, naast mij was nog een plekje vrij. Halverwege de busrit naar het vliegveld stapte er een jongen in, weer van ongeveer mijn leeftijd. Hij stelde vragen aan mij, zoals hoe ik heette en wat voor beroep ik had, maar welk antwoord ik ook gaf, hij wist wel beter en gaf hints in de richting van mijn daadwerkelijke naam en beroep.

HOE weten die mensen alles over mij? Houden ze een soort database bij ofzo? En slaan ze daarin elk gegeven antwoord op? Lopen toevallig heel veel mensen in dit land rond met een kopie van mijn foto, zodat ze me kunnen herkennen en meer informatie kunnen verzamelen?

Bij de douane gedraag ik me zo normaal mogelijk. Zonder problemen kom ik het land uit. Pfiew, wat een opluchting…

Het mag een wonder heten als dit land na een langdurige strijd eindelijk haar vrijheid terugwint.

Meer informatie en tips naar aanleiding van mijn backpack-avontuur in Myanmar vind je hier.

DSCF5296
DSCF5327
DSCF5356
DSCF5365
DSCF5408
DSCF5419
DSCF5468
DSCF5540
DSCF5723
DSCF5582
DSCF5610
DSCF5617
DSCF5630
DSCF5643
DSCF5672
DSCF5710
DSCF5751
DSCF5797
DSCF5824
DSCF5825
DSCF5856
DSCF5869
DSCF5876
DSCF5899
DSCF5905

0

 likes / 5 Comments
Share this post:
  1. Bart /

    Wat een schitterend verslag. Je legt daarbij de vinger midden op de zere plek. Vreselijk dat er nog steeds plekken zijn waar mensen elkaar zulke dingen aandoen, zelfs na duizenden jaren “beschaving” en in een boeddhistisch land. Heel jammer, maar wat een ervaring.

  2. Wilma /

    Ha die Mirre,
    Ik kan me door jouw verhalen een goed beeld vormen van het land.
    Er schuilt een verslaggeefster in je.
    Leafs en sûnens,
    Wilma en co.

  3. Mirjam /

    Hey Mirre,
    Wat een goed verhaal! Goed geschreven! Ik moet zeggen dat ik mensen toch wel aanraadt om erheen te gaan. Wat de mensen mij daar vertelden, was toch dat ze heel blij waren met toerisme. Het brengt toch geld in het laatje en geeft hen de kans om iets van de rest van de wereld te horen.
    Gr Mir

  4. Simone /

    Hey mirre, hoe is het daar? Lekker weer zeker? Hier is het 10x niks, zoals je al weet sneeuw en kou. Wat een leuke foto’s in je foto album, wat een lieve kindjes daar haha! Ook zag ik een vrouw met van die ringen om haar hals, grappig dat jij die in het echt hebt gezien, die zag ik namelijk laatst nog op tv. Nog heel veel plezier daar en hoop dat je nog veel mooie dingen tegenkomt, Liefs Simone.

  5. Willem /

    Prachtig verslag en blijkbaar is er in 20 jaar weinig veranderd, behalve 1 ding.

    In 1991 stond er op een bord op de brug over de grensrivier bij chieng rai
    “caucasions only allowed to enter the .. republic of Myanmar through Rangoon airport” en trokken ze de machinepistolen al toen ik de grens te dicht naderde.
    Voor mezelf een ervaring, maar daar zijn ze in 20 jaar weinig opgeschoten. Zo zonde voor al die mensen daar.

    Mooi dat jij hetzelfde gevoel probeert uit te drukken

    Groetjes

comment this post


Click on form to scroll

Archives

> <
Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec
Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec
Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec
Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec
Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec
Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec